Jak mocuje się panele na różnych pokryciach
Moduły prawie zawsze leżą na tych samych aluminiowych szynach. Różni się to, co przenosi obciążenie z szyny na dach — i to od pokrycia zależy, czy przebija się je, czy nie, i co trzeba sprawdzić przed montażem.
- Dachówka ceramiczna
- Haki dachowe przykręcane do krokwi i wyprowadzone między dachówkami, na nich szyny aluminiowe. Dachówkę nad hakiem podszlifowuje się, żeby nie pękła pod obciążeniem.
- Dachówka cementowa
- Haki dachowe do krokwi, jak przy ceramice, ale dobrane do grubszej i cięższej dachówki. Na hakach szyny aluminiowe.
- Blachodachówka
- Śruby dwugwintowe wkręcane przez blachę w krokiew, uszczelnione podkładką EPDM, z adapterem pod szynę. Na nich szyny aluminiowe.
- Blacha trapezowa
- Mostki trapezowe przykręcane do grzbietów fali wkrętami z uszczelką. Moduły leżą bezpośrednio na mostkach, bez szyn.
- Blacha na rąbek stojący
- Uchwyty zaciskane na rąbku, bez przewiercania pokrycia. Na uchwytach szyny aluminiowe.
- Papa na deskowaniu (dach skośny)
- Śruby dwugwintowe przez deskowanie w krokiew, każde przejście uszczelnione kołnierzem. Na nich szyny aluminiowe.
- Eternit (płyty azbestowo-cementowe)
- Na płytach azbestowo-cementowych nie montujemy. Najpierw usunięcie płyt przez uprawnioną firmę i nowe pokrycie — wtedy system dobieramy do nowego pokrycia.
Orientacja dachu: ile tracą wschód, zachód i północ
We Wrocławiu kilowat modułów na dachu południowym o nachyleniu 35° daje według PVGIS ok. 1053 kWh rocznie. Ten sam kilowat na połaci wschodniej to ok. 828 kWh (79 %), na zachodniej ok. 820 kWh (78 %), a na północnej — ok. 540 kWh (51 %).
Wschód i zachód nie są więc przekreśleniem, zwłaszcza że rozkładają produkcję na poranek i wieczór, kiedy dom zużywa najwięcej. Połać północna przy typowym kącie 35° zwykle się nie broni — kalkulator pokaże wtedy komunikat i warto porównać ją z drugą połacią albo z gruntem.
Dach płaski: na południe czy wschód–zachód
Na dachu płaskim kierunek i kąt się wybiera. Rzędy skierowane na południe dają więcej prądu z każdego modułu, ale rzucają długi cień, więc trzeba je rozsunąć. Pary modułów ustawione na wschód i zachód pod kątem 10° niemal się nie zacieniają i stoją gęsto, a niski profil mniej łapie wiatr.
Przykład z kalkulatora: dach 20 × 10 m bez attyki. Na południe pod kątem 15° mieści się 36 modułów, które dadzą ok. 18 072 kWh rocznie. W układzie wschód–zachód — 56 modułów i ok. 24 816 kWh, choć każdy kilowat produkuje tam ok. 869 kWh zamiast 984. Kiedy liczy się produkcja z ograniczonej powierzchni, wschód–zachód zwykle wygrywa; kiedy liczy się koszt jednej kilowatogodziny — południe.
W obu przypadkach konstrukcja stoi zwykle na balaście, żeby nie przebijać hydroizolacji. Balast dociąża strop, a jego masę wyznacza producent systemu z obliczeń na wiatr dla konkretnego budynku — dlatego kalkulator jej nie podaje.
Kiedy grunt zamiast dachu
Konstrukcję gruntową ustawia się dokładnie na południe i pod najlepszym kątem, a moduły są lepiej chłodzone niż na dachu. Według PVGIS kilowat na gruncie pod kątem 35° daje ok. 1090 kWh rocznie, o 4 % więcej niż ten sam kilowat na dachu południowym.
Grunt nie obciąża więźby i nie wymaga przebijania pokrycia, a do modułów łatwo dojść przy przeglądzie. W zamian potrzebuje miejsca — rzędy trzeba rozstawić tak, żeby się nie zacieniały — oraz wykopu na kabel do budynku. To dobre rozwiązanie przy starym dachu, dachu z eternitem albo połaci, która patrzy w złą stronę.
Czego ten kalkulator nie policzy
Nie zastąpi projektu ani oględzin. Nie liczy nośności więźby i stropu, rozstawu mocowań z tabel producenta, masy balastu ani zacienienia od drzew i sąsiednich budynków. Liczy jedną prostokątną połać albo prostokątne pole — dach z lukarnami i kilkoma połaciami trzeba policzyć częściami.
Nie podaje też cen. Koszt konstrukcji zależy od systemu, pokrycia i liczby przejść przez dach, a rzetelną kwotę da się podać dopiero po obejrzeniu budynku.